سونوگرافی آنومالی: نحوه انجام، کاربرد و تفسیر اعداد سونوگرافی 20 هفتگی

رادیولوژی یکی از مهم‌ترین ابزارهای تشخیصی پزشکی است و به پزشک اجازه می‌دهد بدون جراحی، تمامی اجزا و بافت‌های حیاتی داخل بدن را مشاهده کند. از شکستگی ساده‌ استخوان تا تومورهای کوچک، بسیاری از مشکلات با کمک همین تصاویر شناسایی می‌شوند.

در این متن توضیح می‌دهیم رادیولوژی چیست، چه انواعی دارد، چه عوارضی ممکن است داشته باشد و رادیولوژیست چه کسی است.

رادیولوژی چیست؟

رادیولوژی یک تخصص پزشکی است که با تهیه و بررسی تصاویر اندام‌ها و دستگاه‌های بدن، به تشخیص بیماری یا آسیب کمک می‌کند.

بخشی از روش‌های رادیولوژی از اشعه ایکس استفاده می‌کنند، مثل عکس ساده، سی تی اسکن و ماموگرافی. بخشی دیگر، مثل سونوگرافی و ام آر آی، بدون اشعه ایکس کار می‌کنند.

در یک مرکز رادیولوژی کار بین چند نفر تقسیم می‌شود. تکنولوژیست (رادیوگراف) بیمار را آماده می‌کند و تصویر را می‌گیرد. سپس رادیولوژیست تصویر را بررسی می‌کند و گزارش آن را برای پزشک معالج می‌فرستد. پزشک معالج با کمک این گزارش درباره‌ تشخیص و درمان تصمیم می‌گیرد.

کاربردهای سونوگرافی آنومالی

بررسی روند رشد جنین

روند رشد جنین با سن بارداری سنجیده می‌شود تا از سلامت و تناسب اندازه اندام‌های وی اطمینان حاصل شود.

ارزیابی اندام‌های اصلی

ساختار و ظاهر بخش‌ها و اندام‌های مهم مورد بررسی قرار می‌گیرند تا ناهنجاری‌های ساختاری احتمالی شناسایی شوند.

بررسی برخی ناهنجاری‌های مادرزادی

سونوگرافی 20 هفتگی می‌تواند نشانه‌هایی از بعضی مشکلات مادرزادی را که ممکن است با سابقه خانوادگی مرتبط باشند، آشکار کند.

بررسی وضعیت جفت

محل قرارگیری جفت بررسی می‌شود تا پزشک بتواند موقعیت آن را نسبت به رحم ارزیابی کند.

ارزیابی مایع آمنیوتیک

مقدار مایع اطراف جنین مورد ارزیابی قرار می‌گیرد تا مشخص شود حجم آن در محدوده مناسب قرار دارد.

کمک به تصمیم‌گیری برای بررسی‌های بیشتر

سونوگرافی آنومالی به‌تنهایی قادر به تشخیص قطعی تمام بیماری‌ها نیست. اگر پزشک در تصاویر مورد مشکوکی مشاهده کند برای بررسی دقیق‌تر، آزمایش‌های تکمیلی را پیشنهاد دهد.

آمادگی قبل از سونوگرافی آنومالی

معمولاً برای انجام سونوگرافی 20 هفتگی به آمادگی خاصی نیاز نیست و می‌توانید طبق دستور مرکز تصویربرداری برای انجام آن مراجعه کنید.

کل فرایند انجام آن حدود 30 تا ۴۵ دقیقه به طول می‌انجامد.

قبل از سونوگرافی آنومالی چی بخوریم؟

برای سونوگرافی آنومالی نیازی نیست ناشتا باشید و می‌توانید پیش از مراجعه، برنامه غذایی معمول خود را داشته باشید.

با این حال، بهتر است یک غذای سبک و کم‌چرب بخورید تا در زمان انجام آزمایش احساس سنگینی یا ناراحتی نداشته باشید.

همچنین، در اکثر اوقات نیازی به نوشیدن مقدار زیادی آب یا پر بودن مثانه ندارید؛ چراکه در هفته‌های ۱۸ تا ۲۲ بارداری، در سونوگرافی جنین بدون پر بودن مثانه نیز به‌خوبی قابل مشاهده است.

نحوه انجام سونوگرافی آنومالی

اسکن آنومالی اغلب از روی شکم مادر انجام می‌شود و مراحل آن به این شکل است:

1. ابتدا روی تخت سونوگرافی به پشت دراز می‌کشید.
2. مقداری ژل مخصوص روی پوست شکم مالیده می‌شود تا امواج سونوگرافی به‌درستی منتقل شوند.
3. سونوگرافیست، وسیله‌ای به نام پروب را روی شکم حرکت می‌دهد و تصاویر جنین را روی نمایشگر بررسی می‌کند.
4. در حین بررسی، بخش‌های مختلف بدن جنین مانند مغز، قلب، ستون فقرات، صورت، شکم، کلیه‌ها و استخوان‌ها ارزیابی می‌شوند. وضعیت جفت و جریان خون رحم نیز بررسی خواهد شد.
5. ممکن است برای مشاهده بهتر بعضی قسمت‌ها از شما خواسته شود کمی وضعیت بدن خود را تغییر دهید.
6. در پایان ‌و در صورت تمایل والدین، جنسیت جنین نیز قابل بررسی است.

مراقبت‌های بعد از سونوگرافی 20 هفتگی

سونوگرافی بیست هفتگی یک روش غیرتهاجمی است؛ یعنی برخلاف نمونه‌برداری، سوزنی وارد بدن شما نمی‌شود. به‌همین دلیل، از نظر پزشکی مراقبت خاصی که نیاز به رعایت رژیم غذایی یا استراحت مطلق داشته باشید، وجود ندارد.

با این حال برای مدیریت شرایط پس از انجام اسکن، موارد زیر را توصیه می‌کنیم:

• در طول آزمایش، مقدار زیادی ژل روی شکم شما مالیده می‌شود. این ژل بر پایه آب است و به‌راحتی پاک می‌شود. با این حال بهتر است با یک دستمال کاغذی یا حوله نرم، باقی‌مانده ژل را از روی پوست پاک کنید.
• باتوجه به حساسیت سونوگرافی آنومالی در بررسی دقیق سلامت جنین، طبیعی است که برخی مادران هنگام انجام آن دچار نگرانی شوند. توصیه می‌کنیم برای حفظ سلامت خود و جنین تا زمان دریافت تفسیر نهایی از پزشک، آرامش‌تان را حفظ کنید.

بیشتر بخوانید: سونوگرافی NT

اعداد نرمال در سونوگرافی آنومالی

در سونوگرافی آنومالی یک عدد واحد به‌عنوان «عدد نرمال» وجود ندارد. درواقع این آزمایش، بررسی ساختار فیزیکی اندام‌های جنین است. اما به‌طور طبیعی سایز اندام جنین باید به‌‌صورت زیر باشد:

• HC (دور سر): میانگین در هفته بیستم حدود ۱۷.۵ سانتی‌متر است.
• BPD (قطر دوطرفه جمجمه جنین): میانگین در هفته بیستم حدود ۴.۹ سانتی‌متر است.
• AC (دور شکم): میانگین در هفته بیستم حدود ۱۴.۹ سانتی‌متر است.
• FL (طول استخوان ران): میانگین در هفته بیستم حدود ۳.۲ سانتی‌متر است.

آیا سونوگرافی آنومالی برای جنین و مادر خطرناک است؟

انجام سونوگرافی در هفته بیستم بارداری، فرایندی بدون خطر برای مادر و جنین محسوب می‌شود و هیچ‌گونه اثر مضری بر سلامت آن‌ها ندارد. اگرچه احتمال دریافت نتایج غیردقیق در برخی موارد وجود دارد، اما این آزمایش به تشخیص بسیاری از بیماری‌ها کمک می‌کند.