سونوگرافی کبد یکی از روشهای رایج، سریع و کم خطر برای بررسی وضعیت کبد و نواحی اطراف آن است. پزشک ممکن است این بررسی را برای پیگیری نتایج آزمایش خون، بررسی درد یا ناراحتی شکمی، ارزیابی کبد چرب، مشاهده کیسه صفرا یا پیگیری بیماریهای مزمن کبدی درخواست کند. این روش معمولاً درد ندارد، از اشعه استفاده نمیکند و در بسیاری از موارد، اولین قدم تصویربرداری برای بررسی مشکلات کبدی است.
سونوگرافی کبد چیست؟
سونوگرافی کبد نوعی تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از امواج فراصوت، تصویر زندهای از کبد و بافتهای اطراف آن ایجاد میکند. در این روش، وسیلهای کوچک به نام پروب یا ترنسدیوسر روی پوست شکم حرکت داده میشود و تصاویر روی مانیتور دیده میشوند.
در سونوگرافی کبد، معمولاً بخش بالای راست شکم بررسی میشود؛ جایی که کبد، کیسه صفرا، مجاری صفراوی و گاهی بخشی از کلیه راست و پانکراس قرار دارند.
به همین دلیل، در بسیاری از موارد سونوگرافی کبد همراه با بررسی کیسه صفرا انجام میشود.
کاربردهای سونوگرافی کبد
کاربرد سونوگرافی فقط محدود به دیدن اندازه کبد نیست. این روش میتواند به پزشک کمک کند نشانههایی از مشکلات و بیماریهای زیر را بررسی کند.
- کبد چرب
- التهاب
- فیبروز یا اسکار کبدی
- سیروز
- ضایعات کبدی
- کیستها و تودهها
- تجمع مایع در شکم
- مشکلات مرتبط با مجاری صفراوی
همچنین در بعضی بیماران، پزشک ممکن است برای مشاهده جریان خون کبد، سونوگرافی داپلر درخواست کند.
اگر هدف بررسی سفتی بافت کبد و احتمال فیبروز باشد، روشهایی مانند الاستوگرافی کبد یا فیبرواسکن کبد میتوانند در کنار سونوگرافی معمولی استفاده شوند.
سونوگرافی کیسه صفرا نیز معمولاً برای بررسی سنگ کیسه صفرا، التهاب کیسه صفرا یا انسداد احتمالی مجاری صفراوی انجام میشود.
با این حال، نتیجه سونوگرافی بهتنهایی همیشه برای تشخیص قطعی کافی نیست و ممکن است پزشک در کنار آن آزمایش خون و تصویربرداریهای تکمیلی را هم توصیه کند.
سونوگرافی کبد را در کدام مرکز انجام دهیم؟
برای انجام سونوگرافی کبد، انتخاب مرکز سونوگرافی معتبر اهمیت زیادی دارد. زیرا کیفیت دستگاه، مهارت کارشناس تصویربرداری و حضور پزشک متخصص میتواند در دقت بررسی موثر باشد.
اگر نیاز به بررسی کبد با سونوگرافی دارید، میتوانید برای دریافت اطلاعات دقیقتر درباره نوبتدهی، آمادگی و موارد مختلف دیگر با مراکز تصویربرداری دکتر تقی لو تماس بگیرید.
کاربردهای سونوگرافی کبد
کاربرد سونوگرافی فقط محدود به دیدن اندازه کبد نیست. این روش میتواند به پزشک کمک کند نشانههایی از مشکلات و بیماریهای زیر را بررسی کند.
- کبد چرب
- التهاب
- فیبروز یا اسکار کبدی
- سیروز
- ضایعات کبدی
- کیستها و تودهها
- تجمع مایع در شکم
- مشکلات مرتبط با مجاری صفراوی
همچنین در بعضی بیماران، پزشک ممکن است برای مشاهده جریان خون کبد، سونوگرافی داپلر درخواست کند.
اگر هدف بررسی سفتی بافت کبد و احتمال فیبروز باشد، روشهایی مانند الاستوگرافی کبد یا فیبرواسکن کبد میتوانند در کنار سونوگرافی معمولی استفاده شوند.
سونوگرافی کیسه صفرا نیز معمولاً برای بررسی سنگ کیسه صفرا، التهاب کیسه صفرا یا انسداد احتمالی مجاری صفراوی انجام میشود.
با این حال، نتیجه سونوگرافی بهتنهایی همیشه برای تشخیص قطعی کافی نیست و ممکن است پزشک در کنار آن آزمایش خون و تصویربرداریهای تکمیلی را هم توصیه کند.
سونوگرافی کبد را در کدام مرکز انجام دهیم؟
برای انجام سونوگرافی کبد، انتخاب مرکز سونوگرافی معتبر اهمیت زیادی دارد. زیرا کیفیت دستگاه، مهارت کارشناس تصویربرداری و حضور پزشک متخصص میتواند در دقت بررسی موثر باشد.
اگر نیاز به بررسی کبد با سونوگرافی دارید، میتوانید برای دریافت اطلاعات دقیقتر درباره نوبتدهی، آمادگی و موارد مختلف دیگر با مراکز تصویربرداری دکتر تقی لو تماس بگیرید.
بیشتر بخوانید: سونوگرافی شکم
آمادگی قبل از سونوگرافی کبد
آمادگی قبلی معمولاً ساده است، اما باید طبق دستور پزشک یا مرکز تصویربرداری انجام شود.
در بسیاری از موارد، از بیمار خواسته میشود حدود ۶ تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورد. ناشتا بودن کمک میکند گاز و مواد غذایی داخل دستگاه گوارش کمتر مانع دید کبد و کیسه صفرا شود.
پوشیدن لباس راحت و گشاد نیز مهم است، چون لازم است ناحیه بالای شکم در دسترس باشد.
اگر دیابت دارید، داروی خاص مصرف میکنید یا ناشتا ماندن برایتان دشوار است، حتماً قبل از مراجعه از مرکز تصویربرداری راهنمایی بگیرید.
نحوه انجام سونوگرافی کبد
در زمان انجام آزمایش، بیمار معمولاً روی تخت دراز میکشد و ناحیه شکم آماده میشود.
کارشناس سونوگرافی مقداری ژل شفاف روی پوست قرار میدهد تا پروب بهتر روی پوست حرکت کند و تصویر واضحتری ایجاد شود.
سپس پروب روی قسمت بالای راست شکم حرکت داده میشود.
ممکن است از بیمار خواسته شود نفس خود را چند ثانیه نگه دارد یا کمی به پهلو بچرخد تا تصویر بهتری از کبد و کیسه صفرا گرفته شود.
این کار معمولاً دردناک نیست. اما اگر ناحیه شکم حساس باشد ممکن است فشار خفیفی احساس شود.
مدت زمان سونوگرافی کبد اغلب حدود 10 تا 20 دقیقه است.
مراقبتهای بعد از سونوگرافی کبد
بعد از سونوگرافی کبد معمولاً مراقبت خاصی لازم نیست.
بیشتر افراد میتوانند بلافاصله به خانه برگردند، غذا و نوشیدنی مصرف کنند و فعالیتهای معمول روزانه خود را ادامه دهند. اگر ناشتا بودهاید، بهتر است بعد از پایان کار یک وعده سبک میل کنید؛ مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
سونوگرافی معمولی کبد عارضه خاصی ندارد، چون در آن از اشعه یا ماده تزریقی استفاده نمیشود. تنها نکته مهم این است که نتیجه نهایی را باید پزشک بررسی کند و در صورت نیاز، آزمایش یا تصویربرداری تکمیلی درخواست دهد.
تفسیر سونوگرافی کبد
تفسیر سونوگرافی کبد توسط رادیولوژیست انجام میشود و نتیجه در قالب گزارش برای پزشک ارسال میشود.
در گزارش درباره اندازه کبد، شکل و سطح آن، روشن یا تیره بودن بافت، وجود چربی، التهاب، فیبروز، مایع شکمی، کیست، توده، سنگهای صفراوی یا گشاد شدن مجاری صفراوی توضیح داده میشود.
برای مثال، روشنتر دیده شدن بافت کبد میتواند با کبد چرب ارتباط داشته باشد، اما تشخیص نهایی باید با توجه به علائم، آزمایش خون و نظر پزشک انجام شود.
اگر در گزارش به ضایعه، فیبروز یا تغییر مشکوک اشاره شود، ممکن است پزشک بررسیهای تکمیلی را پیشنهاد کند.
0 Comments