غده تیروئید در جلوی گردن قرار دارد و ممکن است درون آن ندولهای جامد یا حاوی مایع تشکیل شوند. وقتی یک ندول (گره) در تیروئید پیدا میشود، معمولاً احتمال بدخیمی در نظر گرفته میشود. اما خوشبختانه بیشتر ندولهای تیروئید سرطانی نیستند. پزشک برای تشخیص ماهیت این تودهها معمولاً نمونه برداری تیروئید FNA را پیشنهاد میکند.
آشنایی با هدف، مراحل انجام و عوارض احتمالی بیوپسی تیروئید FNA میتواند اضطراب بیمار را کمتر کرده و به او کمک کند با آمادگی بیشتری برای نمونهگیری مراجعه کند. در ادامه، مهمترین اطلاعاتی را که باید پیش از انجام این آزمایش بدانید، به زبان ساده مرور میکنیم.
نمونه برداری تیروئید FNA چیست؟
نمونه برداری تیروئید FNA یا آسپیراسیون با سوزن ظریف، روشی کمتهاجمی برای برداشت مقدار کمی سلول و مایع از تیروئید است.
در این روش، پزشک یک سوزن باریک و توخالی را وارد ندول میکند، نمونه برمیدارد و نمونه بهدستآمده را برای بررسی به آزمایشگاه آسیبشناسی میفرستد. بیشتر نمونهبرداریهای ندول تیروئید با همین روش انجام میشوند.
FNA تیروئید در مقایسه با نمونه برداری با جراحی کمتر تهاجمی است؛ زیرا به برش پوستی بزرگ نیاز ندارد. بیمار معمولاً همان روز به خانه بازمیگردد.
همانطور که ابتدا گفتیم، وجود ندول بهتنهایی به معنای سرطان نیست.
FNA تیروئید زمانی مطرح میشود که پزشک پس از معاینه و دیدن نتیجه تصویربرداری، به اطلاعات دقیقتری درباره سلولهای ندول نیاز داشته باشد.
همه ندولهای تیروئید به بیوپسی نیاز ندارند.
کاربردهای نمونه برداری تیروئید FNA
مهمترین کاربرد نمونه برداری تیروئید FNA، بررسی ندول و کمک به مشخصکردن سرطانی یا غیرسرطانیبودن آن است.
پزشک ممکن است ندول را هنگام معاینه لمس کرده باشد یا آن را در سونوگرافی و سایر روشهای تصویربرداری دیده باشد. اما همه ندولها به نمونهبرداری نیاز ندارند؛ در بعضی بیماران، آزمایش خون و تصویربرداری اطلاعات کافی فراهم میکنند.
همچنین این روش میتواند به تشخیص بعضی بیماریهای تیروئید، التهاب تیروئید، گواتر، تومورهای غیرسرطانی و سرطان تیروئید کمک کند.
گاهی ندول بیشتر از مایع تشکیل شده است و بخشی از این مایع هنگام نمونهگیری خارج میشود.
اگر نمونه حاوی سلولهای کافی نباشد یا نتیجه بررسی روشن نباشد، ممکن است پزشک تکرار FNA یا روش تشخیصی دیگری را پیشنهاد کند.
عوارض و خطرات بیوپسی تیروئید FNA
نمونه برداری تیروئید FNA در مجموع روشی ایمن است. استفاده از هدایت سونوگرافی احتمال آسیب به بافتهای اطراف را کاهش میدهد.
شایعترین پیامدهای آن درد خفیف، حساسیت و کبودی در محل ورود سوزن هستند که معمولاً طی مدت کوتاهی برطرف میشوند.
خونریزی، عفونت و آسیب به ساختارهای نزدیک تیروئید از عوارض نادر این روش هستند.
خونریزی شدید در اطراف تیروئید و ایجاد فشار بر نای نیز ممکن است رخ دهد، اما این عارضه بسیار نادر است.
اگر پس از نمونهگیری دچار تورم رو به افزایش گردن، خونریزی قابلتوجه، تب، لرز، قرمزی شدید، ترشح از محل نمونهگیری یا مشکل تنفسی شدید، باید سریع با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.
بیشتر بخوانید: نمونه برداری سرطان خون
قبل از نمونه برداری تیروئید FNA
پیش از نمونهگیری لازم است پزشک را از داروهای مصرفی، حساسیت دارویی، سابقه خونریزی و بیماریهای زمینهای خود مطلع کنید.
مصرف داروهای رقیقکننده خون نیز حتما باید اطلاع داده شوند، چون ممکن است احتمال خونریزی را زیاد کنند. قطع این داروها فقط باید با دستور پزشک انجام شود.
بیشتر افراد میتوانند پیش از FNA تیروئید، غذا و نوشیدنی مصرف کنند و نیاز به ناشتایی ندارند، مگر اینکه مرکز درمانی دستور دیگری داده باشد.
مراحل انجام نمونه برداری تیروئید FNA
فرایند بیوپسی FNA معمولاً سرپایی است و حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بیشتر طول میکشد.
- برای انجام آزمایش، بیمار به پشت دراز میکشد و گردن در وضعیت کشیده قرار میگیرد.
- پوست گردن ضدعفونی شده و در بعضی موارد از بیحسی موضعی استفاده میشود. سپس پزشک دستگاه سونوگرافی را روی گردن قرار میدهد تا محل ندول، مسیر سوزن و بافتهای اطراف را مشاهده کند.
- سونوگرافی کمک میکند سوزن دقیقتر وارد بخش موردنظر شود و احتمال آسیب به ساختارهای اطراف کاهش یابد.
- سوزن باریک از پوست عبور کرده و وارد ندول میشود.
- پزشک با کمک سرنگ مقدار کمی سلول یا مایع برمیدارد. ممکن است برای بهدست آوردن نمونه کافی، این مرحله چند بار و از قسمتهای مختلف ندول تکرار شود.
- بیمار باید هنگام نمونهگیری بیحرکت بماند.
- در پایان، پزشک روی محل ورود سوزن فشار وارد کرده و پانسمان کوچکی قرار میدهد.
پس از نمونهگیری، بیشتر افراد میتوانند فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرند. درد یا حساسیت خفیف در گردن ممکن است یک یا دو روز باقی بماند.
0 Comments